iPhone uygulama izinleri: konum, fotoğraf ve bildirim kontrolü

Bir uygulamayı ilk açtığında karşına çıkan izin pencerelerine çoğu zaman düşünmeden "İzin ver" dersin. Aylar sonra hangi uygulamanın konumunu, fotoğraflarını ya da mikrofonunu kullanabildiğini hatırlamak zordur. Bu yazıda iPhone'da izinleri nerede bulacağını, konum, fotoğraf ve bildirim izinlerini nasıl gözden geçireceğini ve bunu nasıl kolay bir alışkanlığa çevireceğini anlatıyoruz.

Uygulama izinleri ne işe yarar?

İzin, bir uygulamanın telefonundaki başka bir bilgiye ya da donanıma erişmek için senden aldığı onaydır. Apple'ın kılavuzuna göre bir uygulama başka bir uygulamadaki bilgiyi ilk kez kullanmak istediğinde karşına açıklamalı bir istek çıkar. Verdiğin ya da vermediğin izni sonradan istediğin zaman değiştirebilirsin.

İzinlerin çoğu gerçekten işe yarar: harita uygulaması yol tarifi için konuma, fotoğraf düzenleyici galerine ihtiyaç duyar. Sorun, zamanla biriken ve artık kullanmadığın izinlerdir. Bir kez verilen izin, sen kapatana kadar açık kalır.

Sağlık bilgilerini tuttuğun bir telefonda bu daha da önemlidir. Fotoğraf arşivinde reçete, tahlil ya da ilaç kutusu görüntüleri olabilir; takviminde doktor randevuların durur. Hangi uygulamanın bunlara erişebildiğini bilmek, kontrolün sende kalmasını sağlar.

İzinleri iPhone'da nerede bulursun?

iPhone'da izinleri iki yönden görebilirsin: bilgi türüne göre ya da uygulamaya göre. İkisini birlikte kullanınca hızlı bir tarama yapabilirsin:

1. Bilgi türüne göre bak: Ayarlar'da Gizlilik ve Güvenlik bölümünü aç. Konum Servisleri, Fotoğraflar, Kamera, Mikrofon, Kişiler ya da Takvimler gibi bir kategoriye dokununca o bilgiyi isteyen uygulamaların listesini görürsün; her birinin erişimini açıp kapatabilirsin.
2. Uygulamaya göre bak: Ayarlar'da aşağı kaydırıp bir uygulamanın adına dokunursan o uygulamanın kullandığı izinleri tek ekranda görürsün.
3. Kullanımı incele: Apple'a göre Gizlilik ve Güvenlik altındaki Uygulama Gizlilik Raporu, uygulamaların verdiğin izinleri nasıl kullandığını ve ağ etkinliklerini gösterir. Rapor kapalıysa aynı yerden açabilirsin.

Takvimler ve Kişiler izinlerine de özellikle bak. Doktor randevularını telefon takviminde tutuyorsan, takvimine erişen her uygulama bu randevuların başlıklarını da görebilir. Kişiler listende doktorlarının ve eczanenin numaraları olabilir. Bu bilgilere gerçekten ihtiyaç duymayan uygulamaların erişimini kapatmak, sağlık bilgilerinin dağılmasını azaltır.

Menü adları iOS sürümüne ve dil ayarına göre biraz değişebilir. Bir ayarı bulamazsan Ayarlar'ın üstündeki arama kutusuna "konum" ya da "gizlilik" yazmak en kolay yoldur.

Konum izni: her zaman mı, kullanırken mi?

Konum, en çok gözden geçirilmesi gereken izinlerden biridir; çünkü nerede yaşadığını, nerede çalıştığını, hangi hastaneye ya da eczaneye gittiğini dolaylı olarak anlatabilir. Apple'ın destek sayfasına göre Konum Servisleri'nde her uygulama için şu seçeneklerden birini seçebilirsin:

• Asla: Uygulama konumuna erişemez.
• Bir dahaki sefere ya da paylaştığımda sor: Uygulama bir sonraki istekte yeniden sorar.
• Uygulamayı kullanırken: Konuma yalnız uygulama ya da özelliklerinden biri ekrandayken erişilir.
• Her zaman: Uygulama arka plandayken de konumuna erişebilir.

Çoğu uygulama için "Uygulamayı kullanırken" yeterlidir; "Her zaman" seçeneğini gerçekten arka planda konuma ihtiyaç duyan uygulamalara bırakmak mantıklıdır. Aynı ekrandaki Hassas Konum anahtarını kapatırsan uygulama yalnız yaklaşık konumunu görür. Hava durumu gibi tam adres gerektirmeyen uygulamalar için bu çoğu zaman yeter.

Apple, "Uygulamayı kullanırken" iznine sahip bir uygulama konumunu etkin olarak kullandığında durum çubuğunun maviye dönebileceğini belirtiyor. Bunu fark ettiğinde hangi uygulamanın konuma baktığını kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır. Konum Servisleri tamamen kapatılabilir ama haritalar gibi bazı uygulamalar o zaman düzgün çalışmayabilir; bu yüzden genel anahtar yerine uygulama uygulama karar vermek daha dengelidir.

Fotoğraflar, kamera ve mikrofon

Fotoğraf izni verirken bütün arşivini açmak zorunda değilsin. iPhone, uygulamanın yalnız senin seçtiğin fotoğraflara erişmesine izin veren sınırlı bir erişim seçeneği sunar. Bir uygulamaya tek bir belgenin görüntüsünü yüklemen gerekiyorsa bütün galeriyi açmak yerine bu seçeneği kullanabilirsin.

Kamera ve mikrofon izinlerini de aynı listeden kontrol et. Görüntülü görüşme ya da sesli not uygulamalarının bunlara ihtiyaç duyması doğaldır; ama bu özellikleri hiç kullanmadığın bir uygulamanın erişimi varsa kapatabilirsin. Kamera ya da mikrofon kullanılırken ekranın üst köşesinde beliren küçük renkli nokta da erişimin hangi anda olduğunu fark etmene yardım eder.

Bir izni kapatmak uygulamayı bozmaz; o özelliği yeniden kullanmak istediğinde izin tekrar istenebilir. Emin olmadığın bir izni kapatıp ihtiyaç duyduğunda yeniden açmak, gereksiz bir erişimi açık bırakmaktan daha az risklidir.

Bildirimler: kilit ekranında ne görünüyor?

Bildirim izni bir veri erişimi değildir ama kilit ekranında ne kadar şeyin görünebileceğini belirler. Ayarlar'daki Bildirimler bölümünde her uygulama için bildirimlere izin verip vermediğini ve önizlemelerin ne zaman gösterileceğini seçebilirsin.

• Sağlık, bankacılık ve mesajlaşma uygulamalarında önizlemeyi yalnız telefonun kilidi açıkken göstermek iyi bir başlangıçtır.
• Gerçekten ihtiyaç duymadığın uygulamaların bildirimlerini tamamen kapatmak hem dikkatini korur hem de kilit ekranını sadeleştirir.
• İlaç hatırlatması gibi önemli bildirimleri kapatmak yerine içeriklerini gizlemeyi düşün.

Kilit ekranında ilaç adlarının görünmesinden çekiniyorsan bildirimlerde ilaç isimlerini gizlemek yazısına bakabilirsin. Sağlık verilerinin nerede durduğunu merak ediyorsan sağlık verilerin nerede saklanıyor yazısı bu kontrolün devamı gibi okunabilir.

Oveluni'de gizlilik ayarların

Oveluni'de kayıtların bu iPhone'da saklanır; otomatik bulut yedeği ya da analitik takibi yoktur. Hatırlatmaların gelmesi için iPhone'da Oveluni'nin bildirimlerine izin vermen gerekir. Ayrıntıların görünmesini istemiyorsan Ayarlar'daki Bildirim Gizliliği ile ilaç isimlerini kilit ekranında ve Canlı Etkinlik'te gizleyebilirsin. Uygulama kilidi ile Oveluni'yi Face ID, Touch ID ya da parolayla ayrıca kilitleyebilirsin; bunun neden işe yaradığını sağlık uygulamanı Face ID ile kilitlemek yazısında anlattık. iPhone ayarlarında Oveluni'nin adına dokunarak hangi izinlerin açık olduğunu her zaman kendin görebilirsin. Diğer özellikler için Özellikler sayfasına bakabilirsin; Oveluni App Store'da yakında.

Kaynaklar

1. Apple: Control access to information in apps on iPhone
2. Apple: Turn Location Services and GPS on or off