Sağlık bilgini ekran görüntüsüyle paylaşmadan önce 6 kontrol

Annene bu haftaki ilaç saatlerini, arkadaşına randevu tarihini ya da eşine son kontrolde not ettiklerini göndermek istediğinde en kısa yol çoğu zaman bir ekran görüntüsüdür. İki tuşa basarsın, görüntü hazırdır. Ama ekran görüntüsü yalnızca göstermek istediğin satırı değil, ekranda o an ne varsa hepsini yakalar. Bu yazıda sağlık bilgini ekran görüntüsüyle paylaşmadan önce bakabileceğin 6 kontrolü, kiminle ve hangi kanaldan paylaşacağını ve sonrasında fotoğraf arşivini nasıl toparlayacağını anlatıyoruz.

Ekran görüntüsü neden sandığından fazlasını anlatır?

Bir ekran görüntüsünde genellikle göndermek istediğin bilginin etrafında başka şeyler de vardır: listedeki diğer ilaçlar, takvimdeki başka randevular, kendine yazdığın kısa bir not ya da tam o anda ekranın üstünde beliren bir bildirim. Bunların hiçbiri karşı tarafın bilmesi gereken şeyler olmayabilir.

Bir de görüntünün nereye gittiği var. iPhone'da ekran görüntüleri Fotoğraflar arşivine kaydedilir. Apple'ın anlattığına göre iCloud Fotoğrafları açıksa fotoğrafların otomatik olarak iCloud'a yüklenir ve bir cihazda yaptığın değişiklik diğer cihazlarında da görünür. Yani bir uygulamada yalnız iPhone'unda tuttuğun bir bilgi, ekran görüntüsü olduğu anda o uygulamanın dışına çıkar ve fotoğraf arşivinin kurallarına tabi olur. Sağlık verilerinin uygulamalarda nerede saklandığını merak ediyorsan sağlık verilerin nerede saklanıyor yazısı bu konuyu ayrıntılı anlatıyor.

Paylaşmadan önce 6 kontrol

Aşağıdaki kontrollerin hepsi birkaç saniye sürer. Alışkanlık hâline geldiğinde göndermeden önce neredeyse kendiliğinden yaparsın.

1. Görüntü gerçekten gerekli mi? Çoğu zaman "Perşembe 14.30'da kontrolüm var" gibi tek bir cümle, ekranın tamamını göndermekten daha az bilgi taşır ve aynı işi görür.
2. Kırp. Görüntüyü yalnızca göstermek istediğin bölümü bırakacak şekilde kes. Kenarda kalan başka bir satır, başka bir ilaç ya da başka bir tarih karşı tarafa gitmesin.
3. Bildirimlere ve üst çubuğa bak. Ekran görüntüsünü alırken üstte bir mesaj ya da hatırlatma belirmiş olabilir. Bildirimde ilaç adı, kişi adı ya da mesajın bir kısmı görünüyorsa görüntüyü yeniden al ya da o bölümü kırp.
4. Notları ve kişisel yorumları ayıkla. Kendin için yazdığın notlar, hisler ya da başka kişilerle ilgili bilgiler çoğu zaman paylaşılacak bilgiye dahil değildir.
5. Alıcıyı iki kez kontrol et. Benzer adlı kişiler, son kullanılan sohbetler ve grup sohbetleri yanlış gönderimin en sık nedenleridir. Gönder'e basmadan önce sohbetin adına bir kez daha bak.
6. Görüntünün ömrünü düşün. Gönderdiğin görüntü karşı tarafın telefonunda, sohbet geçmişinde ve belki onun yedeğinde de kalır. Bunu bilerek paylaş ve senin tarafında artık gerekmeyen kopyayı sil.

Kiminle ve hangi kanaldan paylaşıyorsun?

Birleşik Krallık Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC), çevrim içi paylaşımda neyi paylaştığını ve buna kimlerin erişebileceğini düşünmeyi, yalnızca karşı tarafın bilmesi gereken kadarını paylaşmayı öneriyor. Bu öneri sosyal medya için yazılmış olsa da sağlık bilgisini mesajla göndermek için de iyi bir ölçü.

• Grup yerine birebir: Aile grubunda herkesin her ayrıntıyı görmesi gerekmeyebilir. Bilgiyi yalnızca ihtiyacı olan kişiye gönder.
• İletilme ihtimali: Gönderdiğin görüntü başka birine iletilebilir. Bir görüntünün herkese ulaşmasını istemiyorsan bunu karşı tarafa söylemek de bir seçenek.
• Sağlık çalışanlarıyla: Doktorunun ya da hastanenin belge almak için kendi tercih ettiği bir kanal olabilir. Ekran görüntüsü göndermeden önce bunu sormak iyi olur.
• Sosyal medya: Bir paylaşımın arka planında bile ilaç kutusu, randevu kartı ya da açık bir sağlık uygulaması görünebilir. Paylaşmadan önce görüntünün tamamına bak.

Bir de şunu unutma: Ekran görüntüsüyle aldığın ya da gönderdiğin bilgi, ilacınla ilgili bir karar vermek için tek başına yeterli değildir. İlacın, dozun ya da saatlerin hakkında bir sorun varsa doktoruna ya da eczacına danış.

Paylaştıktan sonra: fotoğraf arşivini toparlamak

Ekran görüntüleri biriktikçe fotoğraf arşivinin arasında kaybolur ve aylar sonra hâlâ orada dururlar. Ara sıra şu küçük düzeni uygulamak işini kolaylaştırır:

• İşi biten ekran görüntüsünü gönderdikten sonra hemen sil.
• Silinen öğelerin bir süre Son Silinenler klasöründe beklediğini unutma; Apple bu sürenin 30 gün olduğunu belirtiyor. Hemen kaldırmak istersen oradan da silebilirsin.
• iCloud Fotoğrafları açıksa bir cihazda sildiğin fotoğraf iCloud Fotoğrafları'nı kullandığın her yerde silinir; diğer cihazlarında ayrıca aramana gerek kalmaz.
• Haftada bir "Ekran Görüntüleri" albümüne göz atıp sağlık bilgisi içerenleri ayıkla.

Bu küçük alışkanlık yalnızca gizliliği değil, düzeni de korur: Gerçekten saklamak istediğin bir belge varsa onu dağınık ekran görüntüleri yerine tek bir yerde tutmak daha kolaydır.

Oveluni'de ekran görüntüsü yerine ne kullanabilirsin?

Oveluni'de kayıtların bu iPhone'da saklanır ve uygulama otomatik bulut yedeği yapmaz. Ancak bir kaydın ekran görüntüsünü aldığında o görüntü Fotoğraflar arşivine geçer ve artık Oveluni'nin değil, fotoğraf arşivinin ayarlarına bağlıdır. Bu yüzden paylaşacağın bilgiyi seçmek için uygulamanın kendi araçları daha derli topludur.

Bir dönemi doktorunla ya da bir yakınınla paylaşman gerekiyorsa PDF raporu ile 7, 30 ya da 90 günlük ya da özel bir tarih aralığı ve yalnızca istediğin kategorileri seçebilir, raporu göndermeden önce önizleyebilirsin. Notları dahil et seçeneği varsayılan olarak kapalıdır; yani kendin için yazdığın notlar sen açmadıkça rapora girmez. Adım adım anlatım için PDF raporu rehberine bakabilirsin.

Ekranının üstünde beliren hatırlatmalar da bir ekran görüntüsüne girebilir. Bildirim Gizliliği'ndeki İlaç isimlerini gizle ve Kontrol ve hamilelik ayrıntılarını gizle seçenekleriyle bildirimlerde bu ayrıntıların görünmesini önleyebilirsin; ayrıntılar için bildirimlerde ilaç isimlerini gizlemek yazısına göz at. Uygulama kilidiyle de Oveluni'yi Face ID, Touch ID ya da parolayla açılacak şekilde ayarlayabilirsin. Oveluni App Store'da yakında.

Kaynaklar

1. NCSC: Social media – how to use it safely
2. Apple Destek: iCloud Fotoğrafları'nı ayarlama ve kullanma