Regl öncesi belirtileri takip etmek: neleri not etmelisin?

Reglden birkaç gün önce kendini daha gergin, daha yorgun ya da bedeninde farklı hissedebilirsin. Bu değişiklikler aydan aya değişebilir ve akılda tutmak zordur. Bu yazıda regl öncesi günlerde neleri not edebileceğini, kaydı nasıl sade tutacağını ve notlarını doktoruna nasıl götüreceğini anlatıyoruz. Yazı genel bilgi amaçlıdır; belirtilerin hakkında yorum ve kararlar için doktoruna danış.

Regl öncesi günleri neden not etmelisin?

İngiltere'deki NHS, regl öncesi sendromun (PMS) reglden önceki haftalarda görülebilen çeşitli belirtileri kapsadığını ve bu belirtilerin aydan aya değişebildiğini anlatır. Değişken bir şeyi hafızaya dayanarak anlatmak zordur. "Geçen ay da böyle miydi?" sorusunun cevabı çoğu zaman bir nottadır.

Kayıt tutmanın ikinci faydası, örüntüyü görmektir. Bazı belirtiler yalnızca regl öncesinde gelip regl başlayınca hafifler, bazıları ise ayın her döneminde sürer. Bu farkı kendin yorumlamak zorunda değilsin; ama tarihli notlar, doktorunun bu farkı görmesini kolaylaştırır.

Bir de hafızanın doğal eğilimi var: zor geçen günler akılda daha çok yer kaplar. Bir ayın tamamını yalnız hatırladıklarınla anlatmaya çalışırsan, iyi geçen günler kolayca unutulur. Kayıt, hem zor hem kolay günleri aynı dürüstlükle saklar.

Son olarak not tutmak, kendine karşı daha anlayışlı olmanı sağlayabilir. Zor geçen bir günün takvimdeki yerini görmek, "neden böyle hissediyorum?" sorusuna en azından bir bağlam sunar.

Neleri kaydetmelisin?

Her şeyi yazmaya çalışmak kaydı ağırlaştırır. Aşağıdaki başlıklardan sana uyanları seç ve her gün yalnızca fark ettiğin şeyleri yaz.

• Ruh hâli: Gerginlik, alınganlık, kaygı, hüzün ya da ani duygu değişimleri.
• Enerji: Gün içinde ne kadar yorgun ya da dinç hissettiğin.
• Beden: Şişkinlik, göğüslerde hassasiyet, baş ağrısı, kramp ya da cilt değişiklikleri.
• Uyku: Uykuya dalmakta zorlanma, sık uyanma ya da her zamankinden fazla uyuma isteği.
• İştah: Belirli yiyeceklere istek ya da iştahta belirgin değişiklik.
• Günlük hayat: Belirtilerin işini, ilişkilerini ya da planlarını etkileyip etkilemediği.

Uykundaki değişiklikleri daha ayrıntılı izlemek istersen uyku günlüğü nasıl tutulur yazısındaki sabah soruları işine yarayabilir.

Hepsini aynı anda takip etmek zorunda değilsin. İlk ay yalnızca ruh hâli ve enerjiyle başlayıp, ikinci ay sana önemli görünen bir beden belirtisini eklemek de iyi bir yoldur. Kayıt, ancak sürdürebildiğin kadar işe yarar.

Regl günlerinin kendisini de kaydetmeyi unutma: başlangıç ve bitiş tarihleri olmadan "regl öncesi" günleri belirlemek mümkün olmaz. Regl kaydında başka neleri not edebileceğine regl kaydı tutarken neleri not etmelisin yazısında bakabilirsin.

Kaydı sade tutmanın 4 adımı

1. Her gün aynı saatte yaz. Akşamları bir dakikalık kısa bir kayıt, gün içinde dağınık notlardan daha düzenli bir tablo verir.
2. Basit bir derece kullan. Her belirtiye hafif, orta ya da belirgin gibi üç basamaklı bir derece ver. Sayılar kesin olmak zorunda değil; aynı ölçüyü her ay kullanman yeterli.
3. Kendi cümlelerini ekle. "Toplantıda her şeye sinirlendim" gibi kısa bir cümle, bir dereceden çok daha fazlasını anlatabilir.
4. En az iki döngü sürdür. NHS, belirtileri en az iki döngü boyunca kaydedip bu notları doktor görüşmesine götürmeyi önerir. Tek bir ay, stres ya da hastalık gibi başka etkenlerle yanıltıcı olabilir.

Kaydı sürdürürken kendini zorlama. Bir iki gün boş kalırsa sorun değil; önemli olan ay boyunca genel tabloyu yakalamaktır. Kaçırdığın günleri sonradan hatırlayarak doldurmak yerine o günleri boş bırakmak, kayıtlarını daha doğru tutar.

Ruh hâlini kaydetmeye yeni başlıyorsan, ruh hâli günlüğüne beş dakikada başlamak yazısındaki kısa sorular da işini kolaylaştırabilir.

Ne zaman doktoruna danışmalısın?

Belirtiler işini, okulunu, ilişkilerini ya da günlük düzenini zorluyorsa ya da yaşam tarzındaki değişikliklere rağmen sürüyorsa doktoruna danış. Kayıtlarını yanında götürmek, görüşmede neyi ne zaman yaşadığını net anlatmana yardım eder. Bir ilaç ya da takviye denemeyi düşünüyorsan bunu kendi başına başlatma; önce doktoruna ya da eczacına sor.

NHS, belirtilerin çok daha yoğun yaşandığı ve günlük hayatı ciddi biçimde etkileyen bir durum olarak regl öncesi disforik bozukluktan (PMDD) da söz eder. Ruh hâlindeki değişiklikler seni çok zorluyorsa uzman desteği almaktan çekinme. Kendine zarar verme ya da intihar düşüncesi yaşarsan beklemeden bulunduğun ülkedeki acil yardım hattını ara.

Görüşmeye giderken iki döngünün kayıtlarını yan yana koymak, konuşmayı kolaylaştırır. Hangi belirtinin regl başlamadan kaç gün önce ortaya çıktığını, regl başladığında hafifleyip hafiflemediğini ve en çok hangi belirtinin seni zorladığını kısa maddelerle yazabilirsin. Doktorun başka sorular soracaktır; senin notların bu sorulara cevap vermeni kolaylaştırır.

Regl düzenindeki değişiklikleri görüşmeye nasıl hazırlayacağına dair fikir için regl düzenin değiştiğinde doktoruna götürmen gereken bilgiler yazısına göz atabilirsin.

Bunu Oveluni'de nasıl tutarsın?

Oveluni'de Kadın profilinde açılan Döngü alanında Hızlı ekle menüsünden Regl günleri'ni kaydedersin. Ruh hâlini ve enerjini Günlük değerlendirme ile, beden ya da uyku gibi ayrıntıları kendi cümlelerinle Bir not ile eklersin. Günlük değerlendirme için hatırlatma kurarak her gün aynı saatte kayıt tutabilirsin.

Takvim sekmesinde regl günlerinin öncesindeki kayıtları yan yana görür, Özetler'de günlük gözlem grafiği ve dönem karşılaştırmasıyla iki eşit dönemi karşılaştırırsın. Görüşmeden önce seçtiğin aralığı PDF raporuna dönüştürebilirsin.

Kayıtların bu iPhone'da saklanır; otomatik bulut yedeği veya analitik takibi yoktur. İstersen uygulama kilidi kurarak bu kişisel notları Face ID, Touch ID ya da parolayla koruyabilirsin.

Oveluni geleceğe dair bir şey söylemez: "Yalnızca kaydedilmiş geçmiş gösterilir. Doğurganlık, yumurtlama veya gebelik tahmini yoktur." Regl öncesi günlerini, kendi kayıtlarına geriye dönüp bakarak görürsün; yorumlamak doktorunun işi, kayıt tutmak senin.

Kaynaklar

1. NHS: Regl öncesi sendrom (PMS) (İngiltere Ulusal Sağlık Hizmeti, İngilizce)
2. ACOG: Regl öncesi sendrom (Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Derneği, İngilizce)