Doğum kontrol hapı kullanırken ara kanamayı kaydetmek

Doğum kontrol hapı kullanırken beklemediğin bir günde lekelenme ya da hafif kanama görmek kafa karıştırabilir: Bu normal mi, ne zaman doktora sormalı, ne kadar sürdü? Bu soruların cevabını verecek olan doktorun; bu yazı tıbbi bir değerlendirme yerine geçmez, ama ona net bir tablo götürmek senin elinde. Bu yazıda hap kullanırken kanama günlerini nasıl kaydedeceğini ve doktoruna hangi bilgileri götürebileceğini anlatıyoruz.

Hap kullanırken görülen ara kanama

Adet dönemi dışında görülen lekelenme ya da kanamaya genellikle ara kanama denir. NHS, kombine hapa başladıktan sonraki ilk birkaç ayda ara kanama ya da adetlerde değişiklik görülmesinin yaygın olduğunu belirtiyor. Aynı kaynak, yan etkiler üç ay sonra hâlâ sürüyor ve seni rahatsız ediyorsa bir eczacıyla ya da doktorla konuşmayı öneriyor.

MedlinePlus ise adet arası kanamanın olası nedenleri arasında hormonal doğum kontrol yönteminin düzensiz kullanılmasını, yani hapları atlamayı ya da bırakıp yeniden başlamayı sayıyor. Bu yüzden kanamayı kaydederken hap düzenini de not etmek anlamlı.

Doğum kontrol haplarının farklı türleri ve farklı kullanım düzenleri vardır; kanama örüntüsü de bunlara göre değişebilir. Kullandığın hapın türünü kutudan ya da eczacından öğrenip kaydının başına yazmak, sonraki notlarını anlamlı kılar.

Kanamanın nedenini ancak doktorun değerlendirebilir. Kaydın amacı tanı koymak değil; doktoruna "ne zaman, ne kadar, nasıl" sorularının cevabını hazır götürmek.

Her kanama gününde neleri not etmelisin?

Kısa ve düzenli notlar, uzun ama ara sıra tutulan notlardan daha çok işe yarar. Her kanama ya da lekelenme gününde şunları yazabilirsin:

1. Tarih Kanamanın başladığı ve bittiği gün.
2. Miktar "Lekelenme", "hafif", "orta", "yoğun" gibi kendi ölçeğin. MedlinePlus, kanamanın miktarını anlamak için kullandığın ped ya da tampon sayısını izlemeyi öneriyor.
3. Renk ve görünüş Kendi kelimelerinle kısa bir tarif yeterli.
4. Eşlik eden durumlar Ağrı, kramp, yorgunluk, baş dönmesi ya da başka bir şey fark ettiysen not et.
5. O günkü hap durumu Hapı kullandın mı, atladın mı, geç mi kullandın?

Kanamanın olmadığı günleri ayrıca yazmana gerek yok; boş kalan günler zaten "kanama yok" anlamına gelir. Ama bir günü kaydetmeyi unuttuysan bunu bir işaretle belirtmek, sonradan "o gün kanama yok muydu, yoksa yazmamış mıydım?" sorusunu önler.

Her gün aynı ölçeği kullanmak önemli. "Hafif" kelimesi bir gün bir şeyi, ertesi gün başka bir şeyi anlatırsa kayıtları karşılaştırmak zorlaşır. Regl kaydı tutarken genel olarak neleri yazabileceğini regl kaydı tutarken neleri not etmelisin yazısında topladık.

Hap düzenini de kaydet

Kanama günlerini hap düzeninden ayrı düşünmek zordur. Doktorun büyük olasılıkla hapı ne zamandır kullandığını ve düzenli kullanıp kullanmadığını soracaktır. Şu bilgileri bir kez yazıp gerektikçe güncelleyebilirsin:

• Hapın adı: Kutudaki adıyla.
• Başlangıç tarihi: Bu hapa ne zaman başladın, daha önce başka bir hap kullandın mı?
• Kullanım düzeni: Doktorunun ya da eczacının sana anlattığı düzen; arada ara verip vermediğin.
• Atlanan ya da geç kullanılan günler: Tarihleriyle.
• Yeni başlanan diğer ilaçlar ve takviyeler: Bunları da tarihiyle not et.

Bu kayıt, hapı nasıl kullanacağına dair bir talimat değil. Bir hapı atladıysan ne yapacağını, hapı değiştirmek ya da bırakmak istiyorsan ne yapacağını eczacına ya da doktoruna danış; kendi başına değişiklik yapma.

Ne zaman doktoruna başvurmalısın?

NHS'e göre ilk birkaç ayda ara kanama yaygın olsa da bu, her kanamanın beklenmesi gerektiği anlamına gelmez. Şu durumlarda doktoruna başvur:

• Ara kanama ilk üç aydan sonra da sürüyorsa ya da seni rahatsız ediyorsa.
• Uzun süre düzenli giden bir düzenden sonra yeni başladıysa.
• Cinsel ilişkiden sonra kanama oluyorsa.
• Kanamaya ağrı, ateş, alışılmadık akıntı, yorgunluk ya da baş dönmesi eşlik ediyorsa.
• Hamile olabileceğini düşünüyorsan.

Çok yoğun bir kanama, şiddetli karın ağrısı ya da bayılma hissi gibi bir durumda beklemeden bulunduğun ülkenin acil yardım hattını ara. Kanama düzeninde genel bir değişiklik fark ediyorsan regl düzenin değiştiğinde doktoruna götürmen gereken bilgiler yazısı da işine yarayabilir.

Kayıtlarını doktoruna götürmek

Randevuya giderken birkaç aylık kaydı tek bakışta okunacak hâle getirmek işini kolaylaştırır. Ayrıntıların hepsini anlatmak yerine öne çıkanları özetleyebilirsin:

• Hapa başlama tarihi ve kaç aydır kullandığın.
• Kaç kez ve hangi günlerde ara kanama olduğu, her seferinde kaç gün sürdüğü.
• Atlanan ya da geç kullanılan haplarla kanama günleri arasında fark ettiğin bir denk gelme.
• Eşlik eden belirtiler ve doktoruna sormak istediğin sorular.
• Son adet tarihin ve hap arasında görülen kanamaların genel düzeni.

Görüşmeden sonra doktorunun söylediklerini de aynı yere kısaca ekle: bir tetkik istendi mi, bir değişiklik önerildi mi, bir sonraki kontrol ne zaman? Böylece birkaç ay sonra yeniden bakman gerektiğinde bütün hikâye tek yerde olur.

Kayıtlarını doktoruna gösterirken yorum yapmana gerek yok. "Şunu gördüm, şu tarihte" demek yeterli; değerlendirmeyi doktoruna bırak. Döngü kaydına yeni başlıyorsan regl takvimi nasıl tutulur yazısında temel bir düzen bulabilirsin.

Oveluni ile kanama günlerini ve ilaçlarını bir arada tutmak

Oveluni, ilaç planlarını, günlük kayıtlarını ve kontrollerini tek yerde tutabileceğin kişisel bir kayıt uygulaması. Kanama günlerini, hap kullanımını ve aklına gelen soruları aynı yerde not etmek, doktor randevusunda aradığını hızlıca bulmanı kolaylaştırır. Hap ve Döngü Asistanı kutunu, hapsız ara günlerini ve kendi kanama kayıtlarını birlikte takip eder; Oveluni tedavini seçmez veya değiştirmez. Oveluni tanı koymaz ve hamile olup olmadığını belirlemez; kayıtlarını tam girdiğin gibi gösterir. Kanamayla ve hapınla ilgili kararlar için her zaman doktorun ve eczacın yanında. Oveluni App Store'da yakında.

Kaynaklar

1. NHS: Combined pill side effects and risks
2. MedlinePlus: Vaginal bleeding between periods