İlaçlar evde nasıl saklanır? Kutu, etiket ve son kullanma tarihi

Evde ilaçlar çoğu zaman nereye sığarsa oraya konur: banyo dolabı, mutfak tezgâhı, çantanın gözü. Sonra bir gün bir kutunun tarihinin çoktan geçtiğini ya da hangi blisterin hangi kutuya ait olduğunu bilmediğini fark edersin. Bu yazıda ilaçlarını evde düzenli saklamak için yer seçimi, kutu ve etiket düzeni, son kullanma tarihi kontrolü ve kullanılmayan ilaçlarla ne yapacağın üzerine sade bir yol haritası bulacaksın.

İlaçları nerede sakladığın neden önemli?

İlaçlar raftaki sıradan eşyalar gibi değildir. Isı, nem, hava ve ışık bazı ilaçların yapısını bozabilir. Bozulan bir ilaç, kutusundaki tarih henüz gelmemiş olsa bile beklendiği gibi etki etmeyebilir.

İkinci konu düzendir. Birden fazla ilaç kullanıyorsan ya da evde başka birinin de ilaçları varsa, kutular karıştıkça yanlış kutuya uzanmak kolaylaşır. Yoğun günlerde bu karışıklık daha da büyür. İlaç saatlerini karıştırmamak için pratik öneriler istersen birden fazla ilaç kullanırken saatleri karıştırmamanın 5 yolu yazısına göz atabilirsin.

Üçüncü konu da evdeki diğer insanlardır. Çocukların ve evcil hayvanların ulaşabileceği bir yerde duran ilaçlar kaza riskini artırır. Düzenli bir saklama alanı bu üç sorunu birlikte çözer.

Evde ilaçlar için doğru yer neresi?

Pek çok evde ilaçların ilk durağı banyo dolabıdır. Oysa duş ve banyonun yarattığı sıcaklık ve buhar, özellikle tablet ve kapsüllere zarar verebilir. Bu yüzden genel öneri, ilaçları serin, kuru ve doğrudan güneş almayan bir yerde saklamaktır.

• Uygun yerler: Yatak odasında bir çekmece, koridorda bir dolap ya da ocaktan, lavabodan ve sıcak cihazlardan uzak bir mutfak dolabı.
• Kaçınılacak yerler: Banyo, cam kenarı, kalorifer ya da fırın yanı, arabanın torpido gözü.
• Çocuklar ve evcil hayvanlar için: Göz hizasının üstünde, mümkünse kilitli ya da çocuk kilitli bir dolap.

Bazı ilaçların özel saklama koşulu vardır; örneğin buzdolabında tutulması gereken ilaçlar. Bunu tahmin etmeye çalışma. Kutunun üzerindeki ve prospektüsteki saklama talimatına bak; emin olamadığın bir durum varsa eczacına ya da doktoruna danış.

Gün içinde yanında taşıdığın ilaçlar için de aynı kural geçerlidir. Çantada ya da arabada uzun süre kalan ilaçlar aşırı sıcak ya da soğuktan etkilenebilir; özellikle yazın arabanın içi çok ısınır. Yolculuğa çıkarken ilaçlarını orijinal kutularıyla birlikte el bagajında taşımak, hem kontrol sırasında işini kolaylaştırır hem de bavulun kaybolması ihtimaline karşı ilaçlarını yanında tutar. Uzun bir yolculuktan önce reçetelerinin bir kopyasını yanına almak da işine yarayabilir.

Kutu ve etiket düzeni: neyi atma, neyi ekle?

İlaçları orijinal kutusundan çıkarıp başka bir kaba koymak yer kazandırıyor gibi görünür. Ama kutu ve prospektüs, ilacın adını, son kullanma tarihini ve kullanım bilgisini bir arada tutar. Blisterler kutusundan ayrıldığında hangi ilacın hangisi olduğunu anlamak zorlaşır.

1. Kutuyu ve prospektüsü sakla. Blisteri kendi kutusunda tut; prospektüsü atma.
2. Kutunun üzerine küçük bir not ekle. İlacın ne zaman açıldığını ya da kime ait olduğunu bir kalemle yazmak, evde birden fazla kişi varsa karışıklığı azaltır.
3. Kişiye göre ayır. Ailede birden fazla kişi ilaç kullanıyorsa her kişi için ayrı bir kutu ya da bölme kullan.
4. Günlük ilaçları ayrı tut. Her gün kullandığın ilaçlarla ara sıra kullandıklarını aynı yerde ama farklı bölmelerde tutmak, aradığını hızlıca bulmanı sağlar.
5. Haftalık ilaç kutusu kullanıyorsan asıl kutuları atma; doldururken hangi ilacın hangisi olduğunu kutulardan kontrol edebilirsin.

Son kullanma tarihini nasıl takip edersin?

Son kullanma tarihi, ilacın doğru koşullarda saklandığında beklendiği gibi etki etmesi için üreticinin belirttiği sınırdır. Tarihi geçmiş ilaçları kullanmamak genel öneridir. Bunun yanında, tarihi geçmemiş olsa bile görünüşü değişen ilaçlara da dikkat et.

• Rengi, dokusu ya da kokusu değişmiş ilaçlar
• Birbirine yapışmış, normalden sert ya da yumuşak, çatlamış ya da kırılmış tabletler
• Açıldıktan sonra belirli bir süre içinde kullanılması gereken şuruplar, damlalar ya da kremler

Bu tür bir değişiklik fark edersen o ilacı kullanmadan önce eczacına sor. Tarih kontrolünü bir alışkanlığa dönüştürmek için de birkaç ayda bir, örneğin mevsim değişirken, ilaç dolabını gözden geçirebilirsin. Sürekli kullandığın ilaçlarda ise kutunun bitmesine yakın yenilemeyi planlamak işini kolaylaştırır; bunun için reçete yenileme tarihini kaçırmamak yazısındaki adımlar yardımcı olabilir.

Kontrolü kolaylaştırmak için kısa bir rutin oluşturabilirsin. Dolaptaki kutuları masaya çıkar, her birinin tarihine bak ve üç gruba ayır: kullanmaya devam ettiklerin, tarihi yaklaşanlar ve tarihi geçmiş ya da görünüşü değişmiş olanlar. Tarihi yaklaşanları önde tut ki önce onlar kullanılsın. Son grubu ise bir sonraki başlıkta anlatıldığı gibi ayır. Bu küçük düzen, hem dolabını sadeleştirir hem de bir ilacı ararken zaman kaybetmeni önler.

Kullanılmayan ilaçlarla ne yapmalı?

Tarihi geçen ya da artık kullanmadığın ilaçları evde biriktirmek, dolabı karıştırır ve yanlış ilaca uzanma ihtimalini artırır. Ama onları çöpe ya da lavaboya atmak da her zaman doğru yol değildir.

Birçok ülkede eczaneler ya da yerel yönetimler kullanılmayan ilaçlar için toplama noktaları veya kampanyalar düzenler. En kolay yol, eczacına bölgende hangi seçeneğin olduğunu sormaktır. Bazı ilaçların atılmasıyla ilgili özel talimatlar olabilir; prospektüste böyle bir bilgi varsa ona uy.

Atmadan önce kutunun üzerindeki ad ya da reçete bilgisi gibi kişisel ayrıntılara da dikkat et. Ayırdığın ilaçları toplama noktasına götürene kadar çocukların ulaşamayacağı bir yerde tut.

Oveluni'de ilaç düzenini nasıl tutarsın?

Oveluni ilaçlarını saklamaz ya da son kullanma tarihlerini takip etmez; ama hangi ilacı ne zaman kullandığını tek yerde görmeni sağlar. Yeni ilaç planı ile bir ilacı ekleyip başlangıç ve bitiş tarihini girebilir, ilaç hatırlatmalarını açabilirsin. Kutunun açıldığı tarih ya da saklama koşulu gibi ayrıntıları Hızlı ekle menüsündeki Bir not ile yazabilirsin. Bildirimlerde ilaç adlarının görünmesini istemiyorsan Bildirim Gizliliği'nden "İlaç isimlerini gizle" seçeneğini açabilirsin. Oveluni doz hesaplamaz ve tıbbi doğrulama yapmaz; uygulamanın diğer alanlarını Özellikler sayfasında görebilirsin. Oveluni App Store'da yakında.

Kaynaklar

1. MedlinePlus: Storing your medicines
2. FDA: Where and How to Dispose of Unused Medicines