Reçete yenileme tarihini kaçırmamak: ilacın bitmeden 5 adım

Düzenli kullandığın bir ilacın son kutusunu açarken reçetenin yenilenmesi gerektiğini fark etmek, yoğun bir haftada hiç istemeyeceğin bir sürprizdir. Doktora ulaşmak, randevu bulmak ya da eczaneye gitmek zaman alabilir. Bu yazıda reçete yenileme tarihlerini önceden görmek için beş sade adımı ve ilacın beklenmedik şekilde bittiğinde ne yapabileceğini anlatıyoruz.

Reçete yenilemeyi neden önceden düşünmelisin?

Reçetenin nasıl yenilendiği ülkeye, sağlık sistemine ve ilacın türüne göre değişir. Bazı ilaçları aile hekimin yazabilir, bazıları için uzman doktor ya da bir rapor gerekebilir. Bazı sistemlerde talebini çevrim içi verirsin, bazılarında muayeneye gitmen gerekir. Ortak nokta şu: süreç çoğu zaman aynı gün tamamlanmaz. Doktorun izinde olabilir, klinik yoğun olabilir ya da eczanede ilaç o gün bulunmayabilir.

Örneğin İngiltere'deki sağlık hizmeti NHS, tekrarlanan reçeteler için talebin ilaca ihtiyaç duymadan birkaç iş günü önce verilmesini öneriyor. Senin yaşadığın yerde süre farklı olabilir; doktoruna ya da eczanene sorman en doğrusu. Önemli olan, yenileme tarihini ilacın bittiği güne bırakmamak.

Yenileme tarihini kaçırmak çoğu zaman dikkatsizlikten değil, yoğun günlerden kaynaklanır. İş, ev ve aile arasında bir ilacın kaç gün kaldığını aklında tutmak zordur. Bu yüzden tarihleri hafızana değil, düzenli baktığın bir yere yazmak işini kolaylaştırır.

İlacın bitmeden 5 adım

1. İlaç listeni çıkar. Düzenli kullandığın her ilacın adını, reçeteyi kimin yazdığını, raporlu olup olmadığını ve genelde hangi eczaneden aldığını yaz. Birden fazla ilaç kullanıyorsan bu liste ayrıca işine yarar; birden fazla ilaç kullanıyorsan saatleri karıştırmamanın 5 yolu yazısında da benzer bir listeden söz ettik.
2. Bitiş tarihini not et. Elindeki ilacın aşağı yukarı hangi gün biteceğini yaz. Kutudaki miktarın kaç gün yeteceğinden emin değilsen kendin hesaplamaya çalışma; eczacına sor.
3. Hatırlatmayı erkene kur. Hatırlatmayı bitiş gününe değil, ondan birkaç iş günü öncesine koy. Böylece randevu ya da talep için zamanın olur.
4. Takvimdeki özel günlere bak. Hafta sonu, bayram, resmî tatil ya da bir seyahat yenileme tarihine denk geliyorsa planı öne çek. Seyahate çıkacaksan seyahatte ilaç saatlerini saat dilimine göre ayarlamak yazısı da işine yarayabilir.
5. Yenilemeden sonra kaydı güncelle. Yeni reçeteyi aldığında listedeki bitiş tarihini değiştir ve bir sonraki hatırlatmayı hemen kur. Doktorun ilacında bir değişiklik yaptıysa bunu da not et.

Listende hangi bilgiler olmalı?

Reçete listesi kısa ama eksiksiz olduğunda en çok işe yarar. Her ilaç için şu bilgiler genellikle yeterlidir:

• İlacın adı, reçetede yazdığı şekliyle.
• Reçeteyi yazan doktor ya da klinik.
• Raporlu bir ilaçsa raporun bitiş tarihi.
• Elindeki ilacın yaklaşık bitiş tarihi.
• Bir sonraki yenileme için kimi arayacağın ya da nereye başvuracağın.

Listeyi kâğıtta, telefonunda ya da bir uygulamada tutabilirsin; önemli olan, onu düzenli baktığın bir yerde tutman. Doktor randevusuna giderken bu listeyi yanına almak, hangi ilacın ne zaman yenilenmesi gerektiğini sorman için de iyi bir fırsat olur. Listeyi her yenilemeden sonra birkaç saniyede güncellemek, bilgilerin eskimesini önler.

Kullanım bilgisini yazarken reçetede ya da prospektüste yazanı olduğu gibi aktar; kendi yorumunu ekleme. Kullandığın ilaçların düzenli bir kaydını tutmak istersen ilaç kullanım günlüğü için 8 maddelik kontrol listesi iyi bir başlangıç olur.

Ailende birden fazla kişinin ilacını takip ediyorsan

Reçete takibi bazen yalnızca senin ilaçlarınla sınırlı kalmaz. Yaşlı bir ebeveynin, eşinin ya da çocuğunun ilaçlarının yenilenmesini de sen hatırlıyor olabilirsin. Bu durumda tarihler hızla birbirine karışır.

• Her kişi için ayrı bir liste tut; ilaç adlarını kişilerin adıyla birlikte yaz.
• Yenileme günlerini tek bir takvimde, kimin ilacı olduğunu belirterek göster.
• Başka birinin reçetesini almak için hangi belgelerin gerektiğini önceden eczaneye sor; kurallar ülkeden ülkeye değişebilir.
• Ailedeki diğer kişilerle görev paylaşacaksanız kimin hangi ilacın takibini yaptığını açıkça konuşun.

Bu konuda daha fazla öneri için ebeveyninin ilaçlarını takip etmek: aile için 6 öneri yazısına bakabilirsin. Unutma, ilaçlarla ilgili her soruda doğru adres o kişinin doktoru ya da eczacısıdır.

İlacın beklenmedik şekilde biterse

En iyi planla bile bazen ilaç beklenenden erken biter. Böyle bir durumda kendi başına ara vermeye, başka birinin ilacını kullanmaya ya da dozu değiştirmeye karar verme. Bunun yerine doktoruna ya da eczacına danış; senin durumuna göre ne yapılabileceğini en iyi onlar söyler. Birçok yerde eczacılar ilk başvurulacak kişilerden biridir.

İlaca ara vermek ciddi bir sağlık riski oluşturuyorsa ya da kendini kötü hissetmeye başlarsan beklemeden acil yardım hattını ara. Reçete sistemiyle ilgili sorularını ise bir sonraki randevunda doktoruna sorabilirsin; böylece bir dahaki sefere ne kadar önceden başvurman gerektiğini bilirsin.

Reçete tarihlerini Oveluni'de takip etmek

Oveluni'de ayrı bir reçete hatırlatıcısı yoktur; yine de mevcut alanlarla tarihleri gözünün önünde tutabilirsin. Yeni ilaç planı oluştururken başlangıç ve bitiş tarihini girebilirsin; böylece planın ne zaman sona ereceği Takvim'de görünür. Reçete için doktora gitmen gerekiyorsa Kontrol ekle ile randevuyu kaydedip bir gün önce ya da bir saat önce gibi bir hatırlatma seçebilirsin.

Raporun bitiş tarihi ya da eczane bilgisi gibi ayrıntıları Hızlı ekle menüsündeki Bir not ile yazabilirsin. Bildirimlerde ilaç isimlerinin görünmesini istemiyorsan Bildirim Gizliliği'nden "İlaç isimlerini gizle" seçeneğini açabilirsin. Oveluni kayıtlarını yansıtır; doz hesaplamaz ve tıbbi doğrulama yapmaz. Oveluni App Store'da yakında.

Kaynaklar

1. NHS: Tekrarlanan reçete nasıl istenir (İngilizce)
2. NHS: Acil reçete ve ilacın biterse (İngilizce)
3. MedlinePlus: Birden fazla ilacı güvenle kullanmak (İngilizce)