Πώς φυλάμε τα φάρμακα στο σπίτι; Κουτί, ετικέτα και ημερομηνία λήξης

Στο σπίτι τα φάρμακα συχνά μπαίνουν όπου χωράνε: στο ντουλάπι του μπάνιου, στον πάγκο της κουζίνας, σε μια θήκη της τσάντας. Ώσπου μια μέρα καταλαβαίνεις ότι ένα κουτί έχει λήξει εδώ και καιρό ή ότι δεν ξέρεις σε ποιο κουτί ανήκει ένα blister. Σε αυτό το άρθρο θα βρεις έναν απλό οδηγό για να φυλάς τα φάρμακά σου οργανωμένα στο σπίτι: πού να τα βάλεις, πώς να οργανώσεις κουτιά και ετικέτες, πώς να ελέγχεις την ημερομηνία λήξης και τι να κάνεις με τα φάρμακα που δεν χρησιμοποιείς.

Γιατί έχει σημασία πού φυλάς τα φάρμακα;

Τα φάρμακα δεν είναι συνηθισμένα αντικείμενα για το ράφι. Η ζέστη, η υγρασία, ο αέρας και το φως μπορεί να αλλοιώσουν τη σύσταση κάποιων φαρμάκων. Ένα αλλοιωμένο φάρμακο μπορεί να μη δράσει όπως αναμένεται, ακόμη κι αν η ημερομηνία στο κουτί δεν έχει έρθει.

Το δεύτερο θέμα είναι η τάξη. Αν παίρνεις περισσότερα από ένα φάρμακα ή αν κι άλλος στο σπίτι έχει φάρμακα, όσο τα κουτιά ανακατεύονται, τόσο πιο εύκολα πιάνεις το λάθος. Τις φορτωμένες μέρες αυτή η σύγχυση μεγαλώνει ακόμη περισσότερο. Αν θέλεις πρακτικές ιδέες για να μη μπερδεύεις τις ώρες, ρίξε μια ματιά στο άρθρο 5 τρόποι να μη μπερδεύεις τις ώρες των φαρμάκων.

Το τρίτο θέμα είναι οι άλλοι άνθρωποι του σπιτιού. Φάρμακα σε σημείο που φτάνουν παιδιά και κατοικίδια αυξάνουν τον κίνδυνο ατυχήματος. Ένας οργανωμένος χώρος φύλαξης λύνει και τα τρία προβλήματα μαζί.

Ποιο είναι το σωστό σημείο για τα φάρμακα στο σπίτι;

Σε πολλά σπίτια η πρώτη στάση των φαρμάκων είναι το ντουλάπι του μπάνιου. Όμως η ζέστη και οι υδρατμοί από το ντους και το μπάνιο μπορεί να βλάψουν ιδίως τα δισκία και τις κάψουλες. Γι’ αυτό η γενική σύσταση είναι να φυλάς τα φάρμακα σε σημείο δροσερό, ξηρό και μακριά από το άμεσο φως του ήλιου.

• Κατάλληλα σημεία: ένα συρτάρι στην κρεβατοκάμαρα, μια ντουλάπα στον διάδρομο ή ένα ντουλάπι κουζίνας μακριά από την εστία, τον νεροχύτη και τις ζεστές συσκευές.
• Σημεία που αποφεύγουμε: το μπάνιο, το περβάζι, δίπλα στο καλοριφέρ ή στον φούρνο, το ντουλαπάκι του αυτοκινήτου.
• Για παιδιά και κατοικίδια: πάνω από το ύψος των ματιών, αν γίνεται σε ντουλάπι που κλειδώνει ή έχει κλείδωμα για παιδιά.

Κάποια φάρμακα έχουν ειδικές συνθήκες φύλαξης, για παράδειγμα όσα πρέπει να μένουν στο ψυγείο. Μην προσπαθείς να το μαντέψεις. Δες τις οδηγίες φύλαξης στο κουτί και στο φύλλο οδηγιών· αν κάτι δεν σου είναι ξεκάθαρο, συμβουλέψου τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σου.

Ο ίδιος κανόνας ισχύει και για τα φάρμακα που έχεις μαζί σου μέσα στη μέρα. Φάρμακα που μένουν πολλή ώρα στην τσάντα ή στο αυτοκίνητο μπορεί να επηρεαστούν από την υπερβολική ζέστη ή το κρύο· ειδικά το καλοκαίρι το εσωτερικό του αυτοκινήτου ζεσταίνεται πολύ. Στα ταξίδια, αν κουβαλάς τα φάρμακα στη χειραποσκευή μαζί με τις αρχικές τους συσκευασίες, διευκολύνεις τον έλεγχο και τα έχεις κοντά σου ακόμη κι αν χαθεί η βαλίτσα. Πριν από ένα μεγάλο ταξίδι μπορεί να σου φανεί χρήσιμο να πάρεις μαζί κι ένα αντίγραφο των συνταγών σου.

Κουτιά και ετικέτες: τι δεν πετάμε, τι προσθέτουμε;

Το να βγάζεις τα φάρμακα από την αρχική τους συσκευασία και να τα βάζεις σε άλλο δοχείο μοιάζει να κερδίζει χώρο. Όμως το κουτί και το φύλλο οδηγιών κρατούν μαζί το όνομα του φαρμάκου, την ημερομηνία λήξης και τις οδηγίες χρήσης. Όταν τα blister χωρίζονται από το κουτί τους, γίνεται δύσκολο να καταλάβεις ποιο φάρμακο είναι ποιο.

1. Κράτα το κουτί και το φύλλο οδηγιών. Φύλαξε το blister στο κουτί του· μην πετάς το φύλλο οδηγιών.
2. Πρόσθεσε ένα μικρό σημείωμα στο κουτί. Αν γράψεις με στυλό πότε άνοιξε το φάρμακο ή σε ποιον ανήκει, μειώνεται η σύγχυση όταν στο σπίτι μένουν περισσότερα άτομα.
3. Ξεχώρισε ανά άτομο. Αν στην οικογένεια παίρνουν φάρμακα περισσότερα άτομα, χρησιμοποίησε ξεχωριστό κουτί ή θήκη για τον καθένα.
4. Κράτα χωριστά τα καθημερινά φάρμακα. Αν τα φάρμακα που παίρνεις κάθε μέρα και όσα παίρνεις πού και πού είναι στο ίδιο σημείο αλλά σε διαφορετικές θήκες, βρίσκεις γρήγορα αυτό που ψάχνεις.
5. Αν χρησιμοποιείς εβδομαδιαία θήκη χαπιών, μην πετάς τα αρχικά κουτιά· όταν τη γεμίζεις, μπορείς να ελέγχεις από τα κουτιά ποιο φάρμακο είναι ποιο.

Πώς παρακολουθείς την ημερομηνία λήξης;

Η ημερομηνία λήξης είναι το όριο που ορίζει ο παρασκευαστής, μέχρι το οποίο το φάρμακο, αν φυλάσσεται στις σωστές συνθήκες, δρα όπως αναμένεται. Η γενική σύσταση είναι να μη χρησιμοποιείς φάρμακα που έχουν λήξει. Επιπλέον, πρόσεχε και τα φάρμακα που αλλάζουν όψη, ακόμη κι αν δεν έχουν λήξει.

• Φάρμακα με αλλαγμένο χρώμα, υφή ή μυρωδιά
• Δισκία κολλημένα μεταξύ τους, πιο σκληρά ή πιο μαλακά από το κανονικό, ραγισμένα ή σπασμένα
• Σιρόπια, σταγόνες ή κρέμες που πρέπει να χρησιμοποιηθούν μέσα σε ορισμένο διάστημα μετά το άνοιγμα

Αν προσέξεις μια τέτοια αλλαγή, ρώτα τον φαρμακοποιό σου πριν χρησιμοποιήσεις το φάρμακο. Για να γίνει ο έλεγχος των ημερομηνιών συνήθεια, μπορείς να ελέγχεις το ντουλάπι των φαρμάκων κάθε λίγους μήνες, για παράδειγμα όταν αλλάζει η εποχή. Για τα φάρμακα που παίρνεις σταθερά, βοηθά να σχεδιάζεις την ανανέωση όταν το κουτί πλησιάζει να τελειώσει· σε αυτό μπορούν να σε βοηθήσουν τα βήματα του άρθρου για το πώς να μη χάνεις την ημερομηνία ανανέωσης της συνταγής.

Για να γίνει ο έλεγχος πιο εύκολος, μπορείς να φτιάξεις μια σύντομη ρουτίνα. Βγάλε τα κουτιά από το ντουλάπι στο τραπέζι, κοίτα την ημερομηνία του καθενός και χώρισέ τα σε τρεις ομάδες: όσα συνεχίζεις να χρησιμοποιείς, όσα πλησιάζουν στη λήξη και όσα έχουν λήξει ή έχουν αλλάξει όψη. Κράτα μπροστά όσα πλησιάζουν στη λήξη, ώστε να χρησιμοποιηθούν πρώτα. Την τελευταία ομάδα ξεχώρισέ τη όπως εξηγείται στην επόμενη ενότητα. Αυτή η μικρή τάξη απλοποιεί το ντουλάπι σου και σε γλιτώνει από χαμένο χρόνο όταν ψάχνεις ένα φάρμακο.

Τι κάνουμε με τα φάρμακα που δεν χρησιμοποιούμε;

Αν μαζεύεις στο σπίτι φάρμακα που έχουν λήξει ή δεν χρησιμοποιείς πια, το ντουλάπι ακαταστατεί και αυξάνεται η πιθανότητα να πιάσεις το λάθος φάρμακο. Όμως το να τα πετάς στα σκουπίδια ή στον νεροχύτη δεν είναι πάντα ο σωστός δρόμος.

Σε πολλές χώρες τα φαρμακεία ή οι τοπικές αρχές οργανώνουν σημεία συλλογής ή δράσεις για τα αχρησιμοποίητα φάρμακα. Ο πιο εύκολος τρόπος είναι να ρωτήσεις τον φαρμακοποιό σου ποιες επιλογές υπάρχουν στην περιοχή σου. Κάποια φάρμακα μπορεί να έχουν ειδικές οδηγίες απόρριψης· αν το φύλλο οδηγιών αναφέρει κάτι τέτοιο, ακολούθησέ το.

Πριν τα πετάξεις, πρόσεξε και τα προσωπικά στοιχεία πάνω στο κουτί, όπως το όνομα ή τα στοιχεία της συνταγής. Μέχρι να πας τα φάρμακα που ξεχώρισες στο σημείο συλλογής, κράτα τα σε σημείο που δεν φτάνουν τα παιδιά.

Πώς κρατάς τα φάρμακά σου οργανωμένα στο Oveluni;

Το Oveluni δεν φυλάει τα φάρμακά σου ούτε παρακολουθεί τις ημερομηνίες λήξης τους· σου επιτρέπει όμως να βλέπεις σε ένα σημείο ποιο φάρμακο παίρνεις και πότε. Με το Νέο πρόγραμμα φαρμάκου μπορείς να προσθέσεις ένα φάρμακο, να βάλεις ημερομηνία έναρξης και λήξης και να ενεργοποιήσεις τις υπενθυμίσεις φαρμάκων. Λεπτομέρειες όπως η ημερομηνία που άνοιξε το κουτί ή οι συνθήκες φύλαξης μπορείς να τις γράψεις με τη Μια σημείωση στο μενού Γρήγορη προσθήκη. Αν δεν θέλεις να φαίνονται τα ονόματα των φαρμάκων στις ειδοποιήσεις, μπορείς να ενεργοποιήσεις την επιλογή "Απόκρυψη ονομάτων φαρμάκων" στο Απόρρητο ειδοποιήσεων. Το Oveluni δεν υπολογίζει δόσεις και δεν κάνει ιατρική επαλήθευση· τις υπόλοιπες περιοχές της εφαρμογής μπορείς να τις δεις στη σελίδα Δυνατότητες. Το Oveluni έρχεται σύντομα στο App Store.

Πηγές

1. MedlinePlus: Storing your medicines
2. FDA: Where and How to Dispose of Unused Medicines