Προσβάσιμη εφαρμογή υγείας: μεγάλο κείμενο, VoiceOver, αντίθεση

Αν, όταν μεγαλώνεις το κείμενο, τα κουμπιά μιας εφαρμογής πέφτουν το ένα πάνω στο άλλο ή αν το πρόγραμμα ανάγνωσης οθόνης λέει μόνο «εικόνα» όταν φτάνει σε ένα γράφημα, η εφαρμογή αυτή δεν φτιάχτηκε με σκέψη για όλους. Στις εφαρμογές υγείας αυτό δεν είναι μόνο θέμα άνεσης· σημαίνει να φτάνεις εύκολα στις δικές σου πληροφορίες. Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τις ρυθμίσεις προσβασιμότητας του κινητού σου και τι μπορείς να ελέγξεις όταν διαλέγεις μια εφαρμογή υγείας.

Γιατί η προσβασιμότητα αφορά όλους;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι περίπου 1,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο, δηλαδή 1 στους 6, ζουν με σημαντική αναπηρία και ότι ο αριθμός αυτός αυξάνεται όσο οι άνθρωποι ζουν περισσότερο. Οι δυσκολίες στην όραση, την ακοή, τη δεξιότητα των χεριών ή την προσοχή επηρεάζουν άμεσα τη χρήση μιας εφαρμογής.

Η προσβασιμότητα δεν αφορά μόνο όσους έχουν μόνιμη αναπηρία. Ένα πρωί που δεν βρίσκεις τα γυαλιά σου, ένα βράδυ με ημικρανία, μερικές εβδομάδες με το χέρι στον γύψο ή η μέρα που ρυθμίζεις το κινητό για τους ηλικιωμένους γονείς σου: οι ίδιες ρυθμίσεις σού χρησιμεύουν. Ο προσβάσιμος σχεδιασμός συχνά σημαίνει απλούστερο σχεδιασμό για όλους: καθαρά κείμενα, κατανοητά κουμπιά και οθόνες που διαβάζονται με μια ματιά σε διευκολύνουν και τις κουρασμένες μέρες.

Όταν πρόκειται για καταγραφές υγείας, το θέμα γίνεται ακόμη πιο σημαντικό. Αν δεν μπορείς να διαβάσεις την ώρα ενός φαρμάκου ή την ημερομηνία ενός ελέγχου, αυτό δεν είναι μόνο εκνευριστικό· μπορεί να κάνει την καθημερινότητά σου να εξαρτάται από κάποιον άλλον.

Μεγαλύτερο και πιο έντονο κείμενο

Τα κινητά σού επιτρέπουν να αλλάξεις το μέγεθος του κειμένου σε όλο το σύστημα. Όπως εξηγεί η Apple, στο iPhone μπορείς να επιλέξεις μέγεθος με το ρυθμιστικό στις Ρυθμίσεις > Οθόνη και φωτεινότητα > Μέγεθος κειμένου. Αν θέλεις ακόμη μεγαλύτερο κείμενο, ακολούθησε τη διαδρομή Ρυθμίσεις > Προσβασιμότητα > Οθόνη και μέγεθος κειμένου > Μεγαλύτερο κείμενο. Τα ονόματα και η θέση των μενού μπορεί να διαφέρουν λίγο ανάλογα με την έκδοση του iOS· αν δεν βρίσκεις μια ρύθμιση, χρησιμοποίησε την αναζήτηση στις Ρυθμίσεις.

Η ρύθμιση αυτή μεγαλώνει μαζί και το κείμενο στις εφαρμογές που υποστηρίζουν το Δυναμικό κείμενο (Dynamic Type). Στις εφαρμογές που δεν το υποστηρίζουν, το κείμενο μένει ίδιο· αυτός είναι και ο πιο εύκολος τρόπος να καταλάβεις αν μια εφαρμογή ακολουθεί τη ρύθμιση.

Το σωστό μέγεθος κειμένου είναι αυτό που διαβάζεις άνετα χωρίς να απομακρύνεις το κινητό και χωρίς να μισοκλείνεις τα μάτια. Αν μέσα στη μέρα σού φαίνεται διαφορετικό ανάλογα με το φως, δοκίμασέ το για λίγες μέρες πριν αποφασίσεις.

• Έντονο κείμενο: αν δυσκολεύεσαι με τα λεπτά γράμματα, κάνει το κείμενο πιο έντονο.
• Μεγεθυντικός φακός: μετατρέπει το κινητό σε μεγεθυντικό φακό και σε βοηθά να διαβάζεις τα μικρά γράμματα στη συσκευασία ενός φαρμάκου.
• Ζουμ: μεγεθύνει ολόκληρη την οθόνη ή ένα μέρος της.

VoiceOver: χρήση της οθόνης με ακρόαση

Το VoiceOver είναι ένα πρόγραμμα ανάγνωσης οθόνης που περιγράφει φωναχτά ό,τι συμβαίνει στην οθόνη. Σου επιτρέπει να χρησιμοποιείς το κινητό χωρίς να κοιτάς την οθόνη, ακούγοντας και κάνοντας χειρονομίες. Μπορείς να προσαρμόσεις την ταχύτητα ομιλίας και το ύψος της φωνής όπως σε βολεύει.

Αν χρησιμοποιείς το VoiceOver για πρώτη φορά, καλό είναι να ξεκινήσεις από την ενότητα εξάσκησης στον οδηγό χρήσης της Apple· οι χειρονομίες στην αρχή μπορεί να σου φανούν ασυνήθιστες. Για κάποιους ανθρώπους, η ανάδραση πληκτρολόγησης, που διαβάζει φωναχτά γράμματα και λέξεις καθώς γράφεις, είναι από μόνη της αρκετή βοήθεια.

Για να είναι χρήσιμο το VoiceOver σε μια εφαρμογή υγείας, πρέπει και η εφαρμογή να κάνει το μέρος της: τα κουμπιά να έχουν ονόματα με νόημα και τα γραφήματα να έχουν αντίστοιχο κείμενο. Ακόμη κι αν δεν χρησιμοποιείς πρόγραμμα ανάγνωσης οθόνης, μια σύντομη δοκιμή δείχνει γρήγορα πόσο προσεκτικά έχει φτιαχτεί μια εφαρμογή.

Ρυθμίσεις χρώματος, αντίθεσης και κίνησης

Στην ενότητα Οθόνη και μέγεθος κειμένου υπάρχουν κι άλλες ρυθμίσεις που μειώνουν την κούραση των ματιών και διευκολύνουν την ανάγνωση:

• Αύξηση αντίθεσης: κάνει πιο έντονη τη διαφορά ανάμεσα στο κείμενο και το φόντο.
• Διαφοροποίηση χωρίς χρώμα: συμπληρώνει με σχήματα ή κείμενο τις πληροφορίες που δίνονται μόνο με χρώμα.
• Χρωματικά φίλτρα: διευκολύνουν τη διάκριση των χρωμάτων σε περίπτωση αχρωματοψίας.
• Μείωση κίνησης: απενεργοποιεί τα εφέ κίνησης στην οθόνη, αν σε ενοχλούν.

Για να κουράζει λιγότερο η οθόνη τα βράδια, μπορείς να δοκιμάσεις και τη σκούρα εμφάνιση· το εξηγήσαμε αναλυτικά στο άρθρο για τις καταγραφές το βράδυ και τις ρυθμίσεις οθόνης.

Αν προσέξεις μια ξαφνική ή γρήγορα εξελισσόμενη αλλαγή στην όρασή σου, μην προσπαθήσεις να τη διαχειριστείς με ρυθμίσεις· απευθύνσου στον γιατρό σου. Σε επείγουσα κατάσταση, όπως ξαφνική απώλεια όρασης, κάλεσε τον αριθμό έκτακτης ανάγκης της χώρας όπου βρίσκεσαι.

6 πράγματα να ελέγξεις σε μια εφαρμογή υγείας

Οι ρυθμίσεις του κινητού σου βοηθούν μόνο όταν η εφαρμογή τις υποστηρίζει. Όταν δοκιμάζεις μια νέα εφαρμογή υγείας, έλεγξε τα εξής:

1. Αντέχει το μεγάλο κείμενο; Όταν μεγαλώνεις το κείμενο, διαβάζεται χωρίς να κόβεται και τα κουμπιά λειτουργούν ακόμη;
2. Διαβάζονται τα κουμπιά με το όνομά τους; Με ενεργό το VoiceOver, όταν φτάνεις σε ένα κουμπί ακούς όχι μόνο «κουμπί» αλλά και τι κάνει, για παράδειγμα «Αποθήκευση»;
3. Έχουν τα γραφήματα αντίστοιχο κείμενο; Μπορεί κάποιος που δεν βλέπει ένα γράφημα να βρει την ίδια πληροφορία μέσα από μια λίστα ή μια περιγραφή;
4. Δεν δίνεται η πληροφορία μόνο με χρώμα; Καταστάσεις όπως «Λήφθηκε» και «Παραλείφθηκε» ξεχωρίζουν, εκτός από το χρώμα, και με κείμενο ή σύμβολο;
5. Είναι αρκετά μεγάλες οι περιοχές αγγίγματος; Χρειάζεται να αγγίζεις ξανά και ξανά μικρά εικονίδια;
6. Είναι κατανοητές οι ειδοποιήσεις; Όταν διαβάζεται φωναχτά, μια υπενθύμιση λέει καθαρά τι ζητά; Μετράει και ο αριθμός των υπενθυμίσεων· το συζητήσαμε στο άρθρο για την κούραση από τις ειδοποιήσεις.

Όταν διαλέγεις εφαρμογή, εκτός από την προσβασιμότητα ίσως θέλεις να δεις και θέματα όπως το απόρρητο και το πού αποθηκεύονται οι καταγραφές σου· το άρθρο 6 πράγματα για να ελέγξεις όταν διαλέγεις εφαρμογή υγείας το συμπληρώνει καλά.

Για αυτούς τους ελέγχους δεν χρειάζεται να είσαι ειδικός· μια δοκιμή δέκα λεπτών δείχνει τα περισσότερα προβλήματα. Βάλε το κείμενο στο μεγαλύτερο μέγεθος, άνοιξε το VoiceOver και δοκίμασε από την αρχή ως το τέλος κάτι που θα κάνεις κάθε μέρα στην εφαρμογή, για παράδειγμα να προσθέσεις μια καταγραφή. Το σημείο όπου κολλάς είναι το σημείο που η εφαρμογή πρέπει να βελτιώσει.

Χρησιμοποίησε αυτή τη λίστα και όταν δοκιμάζεις το Oveluni

Το Oveluni είναι μια προσωπική εφαρμογή καταγραφών όπου μπορείς να κρατάς σε ένα μέρος τα πλάνα φαρμάκων, τις καθημερινές καταγραφές και τους ελέγχους σου. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις την παραπάνω λίστα και όταν δοκιμάζεις το Oveluni· αν κάπου δυσκολευτείς, γράψε μας, γιατί έτσι μας βοηθάς να κάνουμε την εφαρμογή πιο άνετη για όλους. Το Oveluni δεν κάνει διάγνωση και δεν ερμηνεύει· για ερωτήσεις σχετικά με την υγεία σου, μίλησε με τον γιατρό σου. Το Oveluni έρχεται σύντομα στο App Store.

Πηγές

1. WHO: Disability and health
2. Apple: About the vision accessibility features on your iPhone or iPad
3. Apple: Change the font size on your iPhone, iPad, and iPod touch